Op dinsdag 14 april leggen rijksambtenaren door het hele land 24 uur lang het werk neer. Op zes plekken in het land komen rijksambtenaren bij elkaar om actie te voeren. Daarvoor hebben zich inmiddels bijna 3.000 ambtenaren aangemeld. Er zijn actiebijeenkomsten in Amsterdam, Apeldoorn, Groningen, Maastricht, Utrecht en Rotterdam.

De staking is gericht tegen de nullijn: het besluit van het kabinet waardoor rijksambtenaren dit jaar geen salarisverhoging en geen inflatiecorrectie krijgen. Daardoor gaan alle 160.000 rijksambtenaren er in koopkracht op achteruit.

Rijksambtenaren houden Nederland draaiende. Zij bewaken gevangenissen, controleren onze grenzen, houden wegen veilig, verstrekken paspoorten, innen belastingen en inspecteren voedselveiligheid.

Dat is essentieel vakwerk dat waardering verdient. Zonder kundige ambtenaren loopt Nederland vast. Maar in plaats van waardering krijgen zij een loonstop opgelegd. De nullijn betekent koopkrachtverlies voor alle rijksambtenaren. Door onzekerheid in de wereld en de oorlog in Iran loopt de inflatie snel op. Zeker voor collega’s met lagere inkomens zijn die hoge prijzen niet meer op te brengen. Voor hen betekent de nullijn dat zij maand na maand steeds minder te besteden hebben.

‍

De effecten blijven beheerst. Net als in maart voeren we zorgvuldig actie en proberen we onnodige overlast te beperken. Ons conflict is niet met de burger, maar met de rijksoverheid. We proberen met name het Rijk te treffen met onze actie. Werknemers van de Rijksschoonmaakorganisatie leggen bijvoorbeeld het werk drie dagen neer. Dat kan betekenen dat gebouwen van het Rijk, waaronder ministeries en de Tweede Kamer, drie dagen lang niet, nauwelijks of slechts gedeeltelijk worden schoongemaakt. Zo laten we politiek Den Haag zien en voelen wat voor zooitje ze er van hebben gemaakt.

Toch zijn er wel wat effecten voor burgers:

• De DUO en de BelastingTelefoon zijn waarschijnlijk minder goed bereikbaar.
• Een aantal slachthuizen is gesloten omdat inspecteurs van de NVWA opnieuw staken.
• In de havens en op luchthavens heeft de staking juist voordelige effecten voor reizigers en chauffeurs: omdat ook douaniers actievoeren wordt er veel minder gecontroleerd en is er minder wachttijd bij de douane.

‍

Veel functies binnen de rijksoverheid zijn cruciaal voor veiligheid en continuïteit. Voor die functies is uitgebreid veiligheidsoverleg nodig voordat er actie wordt gevoerd. Denk aan:

• Gevangenisbewaarders bij de Dienst Justitiële Inrichtingen
• Weginspecteurs en verkeersleiders van Rijkswaterstaat

Een gevangenisbewaarder kan niet zomaar de sleutel neerleggen. Een weginspecteur kan niet stoppen midden op een incident. Dat typeert deze sector: professioneel en verantwoordelijk. Maar de onvrede is daar niet minder groot.

‍

Nee. Dit is een serieuze staking van rijksambtenaren uit het hele land en alle departementen, agentschappen en uitvoeringsorganisaties. De actie is zichtbaar én zorgvuldig. Als alle rijksambtenaren zomaar hun werk zouden neerleggen zou de verstoring veel groter zijn. Dit is een heel duidelijk signaal aan de regering: neem je eigen mensen serieus en kom met een fatsoenlijk loonbod.

‍

Deze 24-uursstaking is een belangrijke stap in een bredere actiereeks. Eerder zijn er al acties gevoerd bij onder meer de Dienst Justitiële Inrichtingen, Rijkswaterstaat en de Douane. En op 3 maart werd er ook al 24 uur gestaakt.

Als het kabinet blijft vasthouden aan de nullijn, sluiten wij nieuwe, grotere en hardere acties niet uit. Niemand bij de rijksoverheid zit te wachten op escalatie, maar de onvrede is breed en diep.  Als het kabinet vasthoudt aan de nullijn, sluiten wij verdere acties niet uit.

Kom met een fatsoenlijk loonbod en toon respect voor de 160.000 rijksambtenaren die Nederland draaiende houden.

Het nieuwe coalitieakkoord opent nota bene met de ambitie voor "een slagvaardige overheid": een overheid die eenvoudig en betrouwbaar is. Voor zo’n betrouwbare overheid zijn vakmensen broodnodig. En die vakmensen verdienen waardering.

De FNV roept premier Rob Jetten op om zijn mensen serieus te nemen en snel met een eerlijk voorstel te komen dat koopkrachtverlies voorkomt.

Kort na het sluiten van de cao Rijk 2022–2024 in juli 2022 liep de inflatie door de vorige energiecrisis sterk op, met een gemiddelde CPI-stijging van circa 10% en pieken daarboven. In de cao was geen automatische prijscompensatie opgenomen voor deze onvoorziene en uitzonderlijk hoge inflatie. Dat leidde dit tot fors koopkrachtverlies voor rijksambtenaren.

Ons doel in de cao 2024–2025 was daarom om deze inflatie alsnog te compenseren en verdere achterstanden te beperken. De afspraken in de cao Rijk 2024 moeten in dat licht worden gezien: als een broodnodige reparatie van de forse deuk die het salaris van rijksambtenaren had opgelopen.

Nu is er opnieuw een energiecrisis en zien we dat deze ook weer forse impact heeft op het loon van rijksambtenaren. Dat benadrukt wat ons betreft het belang van degelijke en breed gedragen cao-afspraken, in plaats van eenzijdige loondictaten die misschien voordelig zijn voor de begroting van de premier, maar niet voor de portemonnee van zijn vakmensen.

‍

Ja, want zo maken we zichtbaar dat we staken. Dit is goed voor de pers en om onze boodschap naar de politiek kracht bij te zetten. Voor sommige vakbonden geldt bovendien dat je alleen op de stakingslocatie kan registreren als staker om in aanmerking te komen voor een stakingsuitkering.

Nee, je hoeft je werkgever niet van tevoren te vertellen dat je meedoet. Je meldt je deelname op het moment zelf.

Ja, uitzendkrachten en stagiaires mogen ook meedoen aan deze staking.

Je mag ook als je geen vakbondslid bent meedoen aan de staking. Dat recht is namelijk niet afhankelijk van vakbondslidmaatschap. Maar je hebt dan geen recht op een stakingsuitkering en je mag niet stemmen mocht er toch weer onderhandeld worden.

Als je lid bent van een vakbond zal jouw eigen vakbond jou informeren over de stakingsuitkering. Medewerkers die geen lid zijn van een vakbond krijgen geen stakingsuitkering.

Ja! Ook dat is je recht én wordt gedoogd. In het verleden is ook altijd actiegevoerd in uniform.

Meld dit bij jouw eigen vakbond. De vakbond zal dan contact opnemen met de werkgever.

Nee, je mag geen nadelige maatregelen ondervinden van de staking. Als je lid bent van een vakbond dan kan de vakbond jou helpen indien je toch nadelige gevolgen ondervindt.

Ja, iedereen heeft het recht om te staken. Dit recht is vastgelegd in het Sociaal Europees Handvest. Elke werknemer heeft het recht om te staken. Maar er zijn wel bepaalde juridische spelregels waar je je aan moet houden. Staken gebeurt onder de vlag van de vakbonden. De vakbonden berichten de werkgever waar gestaakt gaat worden minstens 24 uur van tevoren. Dit bericht wordt de aanzegging genoemd. Werkgevers moeten de tijd krijgen om zich voor te bereiden op de staking die in hun bedrijf plaatsvindt.